Kısa Kısa

Hüseyin Movit

l Feyyaz Uçar, Hürriyet, 20.06.2010: "Take off olmasına gerek yok, yükselmeden her hava topuna vurabiliyor."
Kelimenin Türkçesi (havalanmak) varken İngilizcesini (take off) kullanmak!
l Güngör Uras, Milliyet, 14.06.2010: "(3) döviz açığı kontroldan çıkıyor."
"Kontrol" kelimesine ulanacak çıkma durumu eki "-dan" değil, "-den" olmalıdır. Bu bir kuraldır. bk. TDK-Yazım kılavuzu.
l Hasan Pulur, Milliyet, 16.06.2010: " Ne ben, ne pederim, ne de kardeşlerim bu devlet ve millete hain değiliz!"
"Ne... ne..." tekrarlamalı bağlaç kullanıldığında fiil olumlu olmalıdır. Doğru yazım: ...hainiz.
l Mustafa Karabulut, Yeni Asır, 14.07.2010: "Limanın açılış tarihini soran Vali Kıraç'a, '30 Nisan' yanıtını veren Koloğlu, çekçek alanı yoluyla ilgili Anıtlar Kurulu ve Karayolları'ndan onay beklediklerini bildirdi."
"Kayık, mavna ve küçük gemilerin karaya çekildikleri yer" anlamındaki kelime "çekçek" değil, "çekek"tir. Bilindiği gibi "çekçek"in anlamı, "iki tekerlekli el arabası"dır.
l Nedim Odabaş, Millî Gazete, 09.06.2010: "...bu Yahudi sermayeli medya kuruluşları allem kalem ediyor..."
"Bir işi istediği duruma getirmek için her türlü kurnazca çareye başvurmak"  anlamındaki deyimin doğrusu, "allem kallem etmek" değil, "allem etmek kallem etmek"tir. bk. TDK-Türkçe Sözlük.
l Asuman Kafaoğlu-Büke, Radikal Kitap, 05.06.2010: "Masal sadece ‘dile benden ne dilersin’ sorusuyla sınırlı kalmaz, Bay Kidder Katya’yı Külkedisi'ne benzetir."
Sezar'ın dilenci sanarak Diyojen'e "Dile benden ne dilersen?" sorusuna verdiği cevap bütün dünyanın dilindedir: "Gölge etme başka ihsan istemem." Radikal Kitap sayfa sekreteri, Sezar'ın sorusunu yanlış yazmış!
l Soner Yalçın, Hürriyet, 06.06.2010: "Arif Nihat Asya yetimdi...7 Şubat 1904 İstanbul/Çatalca/İncek köyünde doğdu."
Çatalca'da "İncek" adlı bir köy yok, "İnceğiz" var. Arif Nihat Asya, İnceğiz köyünde doğmuştur.
l Hasan Karakaya, www.timeturk.com, 04.03.2010: "Yargı'ya intikal etmiş!..Yani, sizin anlayacağınız..."
Okura, "Yeni sizin anlayacağınız" şeklinde hitap etmek, "Hani siz anlamazsınız da" demekle eş anlamlıdır. Hafif yollu da olsa hakaret içerir. bk. Aydın Sami Güneyçal-Türkçenin Şikâyeti Var, Aydın Kitabevi-2002.
l Güngör Uras, Milliyet, 16.06.2010: "Güler Sabancı’ya  Fransız’ların ünlü Légion d’honneur nişanı verildi."
Kelimelere takılan çoğul ekleri kesme işareti ile ayrılmaz. Bu bir kuraldır. bk. TDK-Yazım Kılavuzu. Doğru yazım: ... Fransızların...
l Rasim Ozan Kütahyalı, Taraf, 09.06.2010: "Maalesef bu MOSSAD ajanının söyledikleri tek tek çıkıyor, dediklerinin bu kadar birebir çıkacağına ben de ihtimal vermemiştim."
R.O. Kütahyalı da birçok meslektaşı gibi, "birebir" (Etkisi kesin olan) ile "bire bir"i (aynı, tıpkı) karıştırıyor!
l Özay Şendir, Star/İstanbul, 14.06. 2010: "Not: Cuma günü köşeye konan fotoğrafta otobüsü yer alan şoför arkadaşım üzülmüş."
Fotoğraf, kendi kendiğine köşeye konmadığına göre... Doğru yazım: Cuma günü köşeye konulan...
l Güngör Uras, Milliyet, 09.07.2010: "Tabii ki 'doğmamış çocuğa pantolon biçmek' yanlış olur." 
"Henüz ele geçmemiş bir şey, gerçekleşmesi kesin olarak bilinmeyen bir durum için hazırlık yapmak." anlamındakı atasözü "Doğmamış çocuğa pantolon biçmek" değil, "Doğmamış çocuğa don biçmek"tir. bk.http://okulweb.meb.gov.tr/42/26 /724335/d_d.html)
l Cevdet Akçalı, Yeni Şafak, 06.06. 2010: "Fransa'da yayınlanan, Çingeneler isimli bir kitabın ilk cümlesi şudur"
Dilimizde "yayınlamak" şeklinde bir fiil yok. "Neşretmek" anlamında "yayımlamak" var.
l Hadi Uluengin, Hürriyet, 05.06.2010: "... başında kocca bir şapka; sırtında kaftanla frak arası upuzun bir manto; sonra yine siyah yelek, ceket, potin falan; makas görmemiş bembeyaz sakalı ve şakaklarındaki lüle lüle kâkülleriyle bir adam eğilip bükülüyor."
Erkelerin "manto" değil, "palto" giydiklerini anlatmaktan dilimizde tüy bitti amma...
l Müge Anlı, Tatlı Sert, atv, 25.05. 2010: "Aramızda maalesef Kamçı ailesi var, onların 14 yaşındaki oğulları Aydın 7 Mayısta kayboldu.", "Gencecik bir delikanlı, hayatın daha baharında oysa son sınıf öğrencisi yani 8. sınıf öğrencisi bir çocuk hiç yere hayatını kaybetti.", "Biz babayla dün olay yerindeydik bakın oysa son sınıf öğrencisi yani bizim zamanımıza göre 8. sınıf öğrencisi, kendisi küçücük bir çocuk hayata gözlerini yumdu hangi gerekçeyle?"
İşte Müge Anlı'nın Türkçesi!
 
pandispanyagazetesi@gmail.com.
www.ignelifici.com